Danh sách đề cử VFF khóa X: ba ứng viên Chủ tịch, 31 ghế Ban Chấp hành và cuộc đua ở ghế tài chính

21 giờ tối 21-10, danh sách đề cử Ban Chấp hành và Ban Kiểm tra Liên đoàn Bóng đá Việt Nam khóa X, nhiệm kỳ 2027-2031, được đưa lên trang thông tin của liên đoàn. Tôi in bản danh sách ra giấy, kẻ thành bảng, rồi làm đúng việc tôi vẫn làm mỗi lần nhận một file nhân sự từ người đại diện: đếm. Ba tên ở ô Chủ tịch. Bốn tên ở ô Phó chủ tịch phụ trách chuyên môn. Năm tên ở ô Phó chủ tịch phụ trách tài chính và vận động tài trợ. Ba mươi mốt tên ở Ban Chấp hành, trong đó hai người là nữ. Sáu tên ở Ban Kiểm tra. Cộng lại hơn bốn mươi con người, nhưng hơn năm mươi lượt đề cử, bởi cùng một người được đặt vào nhiều ô.

Thứ khiến tôi dừng lại lâu nhất nằm ở ô phụ trách tài chính và vận động tài trợ, nơi quyết định ngân sách của cả nền bóng đá: ba trong năm ứng viên đang làm việc cho cùng một ngân hàng.

VFF khóa IX đang đi những tháng cuối nhiệm kỳ với Chủ tịch Trần Quốc Tuấn cùng ba Phó chủ tịch Nguyễn Xuân Vũ, Trần Anh Tú, Nguyễn Trung Kiên. Đại hội khóa X dự kiến diễn ra vào tháng 12-2026 hoặc tháng 1-2027, chậm hơn một nhịp so với chu kỳ bốn năm thông thường, và bản danh sách này xuất hiện sớm hơn phần lớn các cuộc bầu cử liên đoàn mà tôi từng theo dõi.

Cơ cấu lãnh đạo VFF gồm bốn ghế: Chủ tịch, Phó chủ tịch phụ trách chuyên môn, Phó chủ tịch phụ trách tài chính và vận động tài trợ, Phó chủ tịch phụ trách truyền thông. Ba ghế đầu ai cũng nhìn thấy vì nó gắn với đội tuyển quốc gia và các giải chuyên nghiệp. Ghế thứ tư ít ai nhìn, nhưng đó là nơi xử lý khủng hoảng truyền thông sau mỗi vòng đấu có tranh cãi trọng tài, nơi giữ quan hệ với báo chí và với các nhà tài trợ truyền hình. Một liên đoàn bị khán đài chỉ trích nhiều nhất ở đúng ba điểm: lịch thi đấu, trọng tài, và tiếng nói. Ba điểm ấy nằm trong tay bốn ghế này.

Quy trình từ đây tới ngày bỏ phiếu dài hơn một phiên chuyển nhượng mùa hè. VFF sẽ liên hệ từng ứng viên để hỏi có đồng ý tranh cử hay không; người đồng ý phải đáp ứng tiêu chí của vị trí, có văn bản đồng ý của cơ quan chủ quản nếu thuộc diện phải xin, rồi hồ sơ được gửi Bộ Nội vụ và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thẩm định. Chỉ khi các cơ quan thẩm quyền trong nước, FIFA và AFC cùng chấp thuận, đại hội mới được tiến hành. FIFA giám sát trực tiếp. Chuẩn bị trục trặc, ngày đại hội lùi.

Trở lại bảng tôi kẻ. Ở ô Chủ tịch có ba cái tên: ông Nguyễn Đức Thụy, sinh năm 2026, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng quản trị Sacombank; ông Trần Quốc Tuấn, sinh năm 2026, Chủ tịch đương nhiệm; ông Nguyễn Xuân Vũ, sinh năm 2026, Phó Chủ tịch đương nhiệm và Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Sacombank.

Ở ô Phó chủ tịch tài chính và vận động tài trợ có năm cái tên: ông Thụy, ông Vũ, ông Vũ Quốc Khánh, sinh năm 2026, Tổng giám đốc Sacombank; ông Nguyễn Trung Kiên, sinh năm 2026, người đang giữ chính ghế này ở khóa IX; và ông Lê Văn Thành, sinh năm 2026, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Động lực.

Ba trên năm ứng viên của ghế tiền là người của một ngân hàng. Cấu trúc ấy nói rõ hơn mọi bài phát biểu: ghế tài chính của bóng đá Việt Nam đang được một tổ chức tín dụng đặt trọn vẹn lực lượng vào, bằng ba vị trí khác nhau trong cùng một hệ thống. Ông Thụy đại diện cho cấp chiến lược, ông Vũ cho cấp lãnh đạo liên đoàn, ông Khánh cho cấp điều hành. Ba tầng của một tổ chức cùng ngồi vào một chiếc ghế, và chiếc ghế đó ký hợp đồng tài trợ, phân bổ ngân sách cho đội tuyển, cho bóng đá trẻ, cho futsal và cho bóng đá nữ.

Cái tên đắt giá chỉ đẹp trên áo đấu, không đẹp trong bảng lương. Một ghế có cả đại diện ngân hàng tài trợ lẫn đại diện doanh nghiệp hạ tầng thể thao là cấu trúc cần được đọc kỹ, bởi cả hai đều là bên có hợp đồng tiềm năng với chính liên đoàn mà họ muốn quản trị.

Rồi chuyện một người nằm nhiều ô. Ông Nguyễn Xuân Vũ được đề cử ba chức danh: Chủ tịch, Phó chủ tịch tài chính, Phó chủ tịch truyền thông, và ở ô truyền thông ông là ứng viên duy nhất. Ông Nguyễn Đức Thụy hai chức danh. Ông Trần Quốc Tuấn hai chức danh, gồm cả Phó chủ tịch chuyên môn. Ông Trần Anh Tú, sinh năm 2026, Chủ tịch CLB futsal Thái Sơn Nam TP.HCM, hai chức danh gồm chuyên môn và tài chính.

Trong nghề của tôi, một cầu thủ được đồng thời liên hệ với ba câu lạc bộ không phải dấu hiệu anh ta được ba nơi khao khát. Đó là dấu hiệu người đại diện chưa chốt được cửa nào và đang giữ mọi cửa mở tới phút cuối. Bản danh sách này đọc theo cách đó sẽ rõ hơn nhiều: chưa có liên danh nào khóa xong, nên các tên trụ cột được rải ra nhiều ô để bảo toàn suất, và mỗi ô còn lại là một phương án dự phòng.

Có một lỗ hổng kỹ thuật đáng chú ý. Ông Nguyễn Xuân Vũ là ứng viên duy nhất cho ghế Phó chủ tịch truyền thông. Nếu ông đắc cử Chủ tịch, ghế ấy trống và bản danh sách không có phương án hai. Ở ô Phó chủ tịch chuyên môn, ngoài ông Tuấn và ông Tú còn có ông Trần Huy Đức, sinh năm 2026, Ủy viên Ban Chấp hành khóa IX, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Bóng đá Việt. Ông Đức là gương mặt trẻ nhất trong nhóm chuyên môn và là người duy nhất không đứng ở hai ô.

Ban Chấp hành có 31 đề cử, hai nữ, và phần lớn gương mặt mới đến từ ghế điều hành câu lạc bộ hoặc doanh nghiệp tài trợ. Ông Phạm Quang Việt, Giám đốc Marketing và truyền thông LPBank, Giám đốc điều hành CLB Ninh Bình. Ông Phạm Minh Anh, Giám đốc Trung tâm Thể thao Công an TP.HCM, Giám đốc điều hành CLB Công an TP.HCM. Ông Lâm Văn Thỏa, Giám đốc Công ty Cổ phần Thể thao Xuân Thiện, CLB Thép Xanh Nam Định. Ông Nguyễn Võ Huyền Dương, Tổng giám đốc Công ty CPN và V Bridge, đại diện VFF tại Nhật Bản.

Đây là thay đổi lớn nhất trong bản danh sách, và nó không nằm ở chức danh nào cả. Người của các câu lạc bộ V.League bước vào ban chấp hành của cơ quan quản lý giải đấu. Ở mọi nền bóng đá, chuyện này xảy ra theo hai chiều: dòng tiền câu lạc bộ chảy vào liên đoàn, và tiếng nói câu lạc bộ chảy vào các quyết định về lịch thi đấu, cấp phép sân, phân công trọng tài. Hai chiều đó vận hành tốt thì giải đấu chuyên nghiệp hơn. Vận hành xấu thì cơ quan quản lý mất chỗ đứng để phân xử.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi ở sân Gò Đậu những mùa gần đây, tôi thấy rõ khoảng cách giữa hai thứ. Một chủ tịch câu lạc bộ phát biểu trước ống kính bằng ngôn ngữ của người hâm mộ. Cùng con người đó, trong hồ sơ cấp phép, lại nói bằng ngôn ngữ của người quản lý tài sản. Khi cả hai vai nằm trong cùng một bộ máy, người ta chỉ còn một chỗ để phân xử, và chỗ đó thường là tòa án hoặc một ủy ban của liên đoàn.

Ban Kiểm tra có 6 đề cử, ông Nguyễn Hiền Lương, sinh năm 2026, Trưởng ban kiểm tra khóa IX, được đề cử giữ nguyên vị trí. Sáu người cho một ban nhỏ, nhưng đây là ban kiểm tra tính hợp pháp của các quyết định tài chính. Ít ai để ý tới ô này trong một bản danh sách dài, dù nó là chốt chặn cuối cùng của mọi khoản chi.

Cách đọc dễ nhất, và cũng dễ sai nhất, là đếm số gương mặt mới rồi gọi đó là đổi mới. Ba mươi mốt ghế Ban Chấp hành với nhiều tên lạ nghe như một cuộc trẻ hóa. Nhưng đổi mới không đo bằng số người mới bước vào, mà bằng việc bốn ghế quyết định tiền, lịch thi đấu, phân công trọng tài và truyền thông nằm trong tay ai. Trong bản danh sách này, bốn ghế ấy vẫn xoay quanh những người đương nhiệm cộng thêm một ngân hàng.

Điểm mù thứ hai là thời điểm. Công bố danh sách trước đại hội hơn một năm không phải là minh bạch. Đó là một bài kiểm tra áp lực: đưa tên lên, đo phản ứng, rồi để quy trình tham vấn lọc bớt. Tôi nhớ lại bài học cũ. Tôi bay Moscow bằng tiền để dành, và trở về với nguồn tin đã vỡ. Từ đó, một bản đề cử được công bố chỉ là hợp đồng nháp. Sai lầm đọc tên dạy tôi: nhìn vào hợp đồng, đừng nhìn vào mồm. Những gì tôi tin chỉ bắt đầu khi tiền đổi chủ, và ở đây tiền chỉ đổi chủ vào lúc lá phiếu được kiểm.

Còn một cửa nữa. Hồ sơ phải qua Bộ Nội vụ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, rồi FIFA và AFC. Một liên danh mà ba trên năm ghế tiền thuộc cùng một định chế tài chính là kiểu cấu trúc mà các đoàn thẩm định thường yêu cầu giải trình thêm về xung đột lợi ích. Yêu cầu đó hợp lý, và nó có thể làm chậm tiến độ nếu hồ sơ không chuẩn bị sẵn câu trả lời.

Quãng đường tới tháng 12-2026 còn dài, và trong quãng đó danh sách sẽ đổi. Tôi theo dõi ba thứ: ai rút tên sau vòng tham vấn, ô truyền thông có thêm ứng viên thứ hai hay không, và ghế tài chính có bị dồn về một mối duy nhất hay không. Chỉ số tương thích không nằm trên giấy, nó nằm trong cách cầu thủ chạy. Với một liên đoàn, chỉ số ấy nằm trong cách bảng lương được ký và cách lịch thi đấu được xếp. Bóng đá Việt Nam đã qua giai đoạn cần người bỏ tiền. Giai đoạn tiếp theo cần người chịu trách nhiệm về cách đồng tiền được tiêu, và trách nhiệm đó chỉ đo được sau khi nhiệm kỳ bắt đầu, không đo được trong một bản danh sách đề cử.